Alevilik Nedir
Allah, Muhammed,
Ali kutsalligini kalbinde tasiyan , Hz.Ali’nin
adaletinden ayrilmayan temelinde insan sevgisi
bulunan her dine , mezhebe ser inanca saygi duyan ve
hosgörü ile bakan, dil, din, irk, renk , farki
gözetmeyen eline diline sahip olma ilkelerini sart
kosan, gelmek isteyen, inançli insanlari çatisi
altina alarak manevi susuzluklarini gideren,
insanlari yasadiklari toplumda kendi istekleriyle
kendi kendilerini yargilamalarini saglayan, laik,demokrat,
eistlikçi, katilimci, paylasimci düsünceyi savunan,
zalime ve zulme karsi gelen, mazlumun yaninda olan,
seriatin bagnaz kuralllarina bagli olmayan, ve onu
reddeden, Islam dinini kendine göre ve sunni inancin
disinda yorumlayan, asli dogruluk, kemali dostluk,
cevheri, merhamet, görüsü esitlik, hazinesi bilgi,
meyvasi sevgi hamuru ile yogrulmus, insani Kamil ve
erdemli insan yaratmayi ön gören, korkuyu asip sevgi
ile tanriya yönelen, Enel-Hak ile insanin özünde
tanriyi gören, yaradan ile yaradilan ikiliginen
Varlk Birligine varan, edep ve ahlakligi yasamin
temeline oturtan, insani yücelten, hamurunda hem
ilahiligin hemde irfaniligin mayasi bulunan; kisinin
ahlakli ve karakterli yasam ilkelerini belirleyen,
Hz. Muhammed ve Hz. Ali’den gelen neslin imametini
teberra ve tebelle ilkesi ile sahiplenen, dini biçim
ve sekil olarak degil, gerçek anlamiyla algilayan,
dini bagimsiz bir irade gücü ve batini özelligi ile
evrimlestiren akil ve iman bütünlügünde birlestiren
ve tüm bunlari Kirklar Cemi ile yürüten bir inanç
sistemidir. Alevilik Aleviler için üst kavrami,
Bektasilik ve Kizilbaslik ise alt kavramlari
olusturur.
Alevilikte
Allahtan baska Tanri Yoktur.
Kizilbaslik Nedir
Kizilbas, Allah’i
ve Resulü ugruna kendini adamis, onlarin yolunda
canindan ve malindan vazgeçmis, bu yolda ölmek var
dönmek yoktur yeminini basina sardigi kirmizi sarik
ile ilan eden kisilerdir.
Bektasilik Nedir
Türkiyede babagan
ve dedegan kollarina bagli Aleviler kendilerini
Bektasi olarak tanimlarlar.
4 Kapi 40 Makam Nedir
Yolumuzun erkani 4
Kapi 40 Makamdir. Bu 4 Kapi ve 40 Makam söyledir.
4 Kapi;
Seriat Kapisi
Tarikat Kapisi
Marifet Kapisi
Sirr-i Hakikat
Kapisi
1-Seriat Kapisinin
Makamlari;
Iman getirmek
Ilim ögrenmek
Namaz, oruç, zekat
ve hac ve gaza eylemektir ve cenabetten arinmaktir.
Helal istemek,
kazanmak, faizi haram saymaktir.
Nikah Kiymak
Hayz ve Nifazin
Nikahi haram eylemesi
Ari giymek, ari
yemek
Sünnet-i Cemaat
Sefkat
Emri marut,
yaramaz islerden kaçinmak.
2- Tarikat
Kapisi:Egitim ve ögretim müessesesidir
El alip tövbe
kilmak
Mürid olmak
Saçin gidermek ve
libasini giymek (gösterissiz kilik kiyafette
bulunmak.)
Insanin nefsi ile
mücadele etmesi
Hizmet etmek
Korku (hata
yapmaktan, gönül kirmaktan,kötülük yapmaktan kork)
Umut tutmak
Hirka, (sadelik),
Zembil(Hakkin yolunda giden, ulu tanrinin dostlugunu
arayan , kendisine tanritanri sevgisinin atesiyle
yol gösterecek aydinlatici aramak için durmadan
gezip dolasmayi), Makas(dünya ile ilgili her türlü
ihtirasin tehlikeli olabilecek her türlü düsüncenin
zihinlerden sökülüp atilmasi), Seccade (Tanrinin
karsisinda insan oglunun ne kadar aciz oldugunu
kavrayarak kibir hirs kendini begenmislik gibi
duygulardan uzak durmak), Ibret , Hidayettir.
Sahib-i makam
sahib-i cemiyet, (Çevresinde kendisine ve bilgisine
güvenen bir topluluk olusturabilecek bir kisi
sahib-i cemiyet olacak)
Ask ve Sevk ( Bu
makama gelmis Hak , bu kapida aldigi gereli bilgi
birikimi ile, belli bir olgunluk düzeyine ulastiktan
sonra ve saglam ahlak degerlerine sahip olduktan
sonra yoluna yine devam ederek o kutsal amacina
ulasmak ister bunun özlemini duyar. Böyle özlemi
duyan Tarikat kapisindan Marifet Kapisina gelmistir.
3- Marifet
Kapisi
Bu kapida Yolun
Talibi daha derin arastirmalar ve incelemeler
yaparak dogrulari ve Hakki daha derinden
kesfedecektir.
Edep (Yolumuzun
ahlak kurallarina aykiri hiçbir davranista
bulunmamaktir.)
Korku ( Insanlari
çirkin ve zararli düsüncelerden koruyacak bir güç
kaynagidir.)
Perhis/ Yetinmek (
Her türlü asiri istek ve yönelislerden ve her türlü
asiri düsünce ve duygulardan perhizkarlik yapmasi)
Sabir / Kanaat (Insan
ancak sabir ile karsilastigi zorluklarin üstesinden
gelir.)
Utanmak (Utanma
duygusunu hisetmek ve tasimak olgunlasmanin bir çok
baska önemli ve degerli ögesini olusturur.)
Cömertlik ( Bir
insan , bir arif kisiye gerçek bir tanri dostuna
cömertlik yakisir.)
Ilim ( Insan ancak
ilim ile yolunda saglikli yürüzebilecektir.)
Miskinlik (Gösterissiz
yasamak)
Marifet (
Kaynagini bilimden ve ulu Allaha karsi duyulan
sonsuz bir sevgi , bir doyumsuz askve bitmez bir
özlemden alan hem bilim hemde sezgi ve içe dogma
yoluyla yüce tanrinin zative kainatin olusumuyla
ilgili tüm sirlari sakladigi tüm gerçekleri bilme
alma halidir.)
Kendini bilmek (Kendini
bilen kisi Hakki da görmüs olur. Ve insani-i Kamil
olmak yolunda büyük bir adim daha atilmis olur.)
4- Hakikat
Kapisi
Insan bu kapidan
geçtikten sonra Tanri dostluguna kavusmak o sonsuz
deryaya ulasarak , orada eriyerek yok olan bir damla
haline dönüsmenin hazzini tadar. Bundan sonra dönüp
insanliga hizmete gitme kapisidir.
Toprak olmak (
alçak gönüllü olmak)
72 Milleti
ayiplamamak (Dünya insanliginin hiç birini hor
görmemek ve ayiplamamaktir.)
Elinden geleni men
kilmamak (Kisisel fedakarliklar yaparak dilek
sahibinin derdine derman olmaktir.)
Herseyin
kendisinden güven kilmasi (
Tanriya riza
göstermek
Sohbet
Seyir (Insan
tasavvuf felsefesine göre 3 önemli yolculuk yapar.
1- Tanri katinda bir asli ve gerçegi olarak
yaratilir ve dünyaya gelir . 2- dünyada insanlar
kamil olabilme ugruna verdigi çabalar sonucunda
makamina ulasir. 3- Tanriya seyirdir.
Sirr (Gerçek olan
tek varlik Yüce Allah’in varligidir. Dolayisiyla
gerçekle ilgili sirlar , Allah’a ait sirlardir.
Münacattir. (Tanriya
ulasma , O’na siginmadir.)
Müsahade (Tanrinin
cemalini görebilmek o erisilmez zevke erebilmek yeri
, mutlak gerçege ulasmaktir.)
Kirklar Cemi:
Alevilerin bugün sürdürdükleri, erkanlari 12
hizmetin yapildigi ‘yol’ a CEM denir.
HZ. ALI:
Alevi yolunun
kurucusu, Imamlarin basi, Hz. Hasan ile Hz.
Hüseyin’in babasidir. Tarikatta ‘Yol Ali’nin ‘
deyimi ile anilir. Hz. Muhammet ile ayni gömlege
girdigi ( bir oldugu ), bu yüzden Hz. Muhammed’le
ayri tutulmamasi gerektigine inanilir.
ALLAH”IN ARSLANI
IMAM HZ.ALI
EHL-I BEYT
Hz. Muhammed’in
kizi Fatima anamizdan gelen soydur. Bu soya giren
her kisi Alevi için kutsal önderdir.
1-Hz. Muhammed
2-Imam Ali
3-Hz. Fatma anamiz
4-Imam Hasan
5-Imam Hüseyin
ERKAN NE
DEMEKTIR
Sözlük anlami
olarak esaslar, direkler demektir. Alevilik erkani
denildiginde Aleviligin esaslari , yol kurallari ,
kisacasi yolu anlasilir. Alevilik yolunda 7 farz 3
sünnet vardir.
3 SÜNNET
Allah’in birligine
inanmak,
Kalbinde adavet
olmamak, kötülük etmemek,
Tarikatin
emirlerini yerine getirmek
7 FARZ
Mürebbisine düse
Müsahib ola
Taç uruna
Sirdar ola
Yar a yar ve özü
ulu ola
Beli Berk ola
Hakk’a sohbet kila
CENNET –CEHENNEME
ILISKIN INANCIMIZ NEDIR
Her ne kadar
cennet cehennem kavramlari Alevi literaturunda da
çokça yer almakta ise de, Kur’an da anlatilan
biçimiyle bir Cennet- cehennnem anlayisi Alevilikte
hakim degildir.
MUSAHIPLIK NE
DEMEKTIR
Musahiplik yol
kardesligi demektir. Alevi inancina göre evli her
Alevi kendisine denk düsebilecek baska bir evli
Alevi ile dinsel bir kardeslik tutar; bu ayni
zamanda kendisinin ahiret kardesidir. Öz kardeslik
kurallarindan daha agir kurallari olan bu yol
kardesligi Alevilikte farzdir.
GÖRGÜ NEDIR ?
DÜSKÜNLÜK NEDIR
Alevi yolunda her
talib , yilda bir kez tüm toplulugun ve pirinin
huzurunda, o yil içerisinde yaptiklarinin ve yol
kurallarina uyup uymadiginin hesabini verir. Burada
hem dinsel hem dünya evi sorunlar , sorumluluklar
söz konusudur. Eger kisi, topluluk tarafindan kabul
görülmeyen hatalar, fenaliklar yapmamis ve kurallari
yerine getirmisse, pirin ve orada bulunan yol
erenlerinin izniyle görülmüs olur.
Komsuluk
iliskilerinde hosnutsuz, yol kurallarina aykirilik
gösteren kisiler düskün birakilirlar. Düskünlük bir
anlamiyla toplumun disina çikarmak , cemaatten atmak
anlamina gelir. Cezanin büyüklügüne göre geçici ya
da sürekli düskünlükler vardir.
ALEVILIKTE AHLAK
SISTEMININ TEMELI NEDIR
Alevi sisteminin
temeli ; eline , beline, diline hakim olmaktir.
Eline demek, kendisine izinli olmazan seylere
dokunmamak; beline demek; kendi esi disinda hiç
kimseyle cinsel iliskide bulunmamak; diline demek ;
yalan söylememek demektir.
KURBAN
Hakk’a sunulan ,
eti yenilen hayvana kurban denir. Alevilikte Allah
yoluna, Inanç yoluna, ululara ve Hakk’a yakinlasmak
için kesilir.
ADAK
Bir dilegi yerine
getirmek, bir tehlikeden korunmak için gücüne
inandigimiz seylere vaad edilen seylere denir.
LOKMA
Dualanmis bir
yiyecegin her parçasina denir. Dedelerden ululardan
lokma almak sevaptir.
DEM
Kan, zaman, an,
soluk anlamina gelir. Alevilikte ‘dem’ kurallari
geregi alinan kutsal içki, duali içki anlamina gelir.
MUHARREM
ORUCUNUN ANLAMI NEDIR
Kurban Bayrami
Hicri Takvim'e göre Zilhicce ayinin 10. günü baslar.
Kurban Bayraminin 1'nci gününden baslayarak 20 gün
sayilir. 20'nci günün aksami Muharrem Orucu için
niyet edilir ve oruç baslar. Muharrem Orucundan önce
3 günlük MASUM-U PAK ORUCU tutulur. Bu oruç Küfe'de
sehit düsen Müslüm Bin Akiyl ile çoçuklari ibrahim
ve Muhammet için tutulur. Müslüm, imam Hüseyin'in
amcasinin oglu ibrahim ile Muhammet ise amcasinin
torunlaridir. 3 günlük Masum-u Pak ve 12 günlük
Muharrem Orucu olmak üzere toplam 15 gün oruç
tutulduktan sonra Muharrem Ayinin 13'ncü günü
kurbanlari tiglanir ve ASURE dagitilir. Kurban imam
Ali Zeynel Abidin'in Kerbela Katliamindan
kurtulusundan duyulan sevinci belirtir. Muharrem
Ayinda eglence yapilmaz, biçaga ve kesici aletlere
el sürülmez, dügün-nisan-sünnet törenleri yapilmaz,
kari koca iliskileri kesilir, kurban kesilmez, et
yenilmez. Kerbela sehitleri'nin çektikleri susuzlugu
hissetmek için su içilmez, eglence yerlerine
gidilmez, saç ve sakal trasi olunmaz.
Günümüzde bunlarin
bir bölümü uygulanamamaktadir. Örnegin, sakal trasi
olmamak gibi...
Su saf olarak
içilmemektedir. Vücudun su ihtiyaci yenilen
yemeklerden, çay-kahve-mesrubat-meyve suyu-ayran
gibi sivi içeceklerden karsilanir.
Alevi inanci
sekilcilige takilip kalmayi degil, özü benimser.
Aklin ve ilmin yolundan ayrilmaz. Önemli olan imam
Hüseyin'in ve diger Kerbela sehitleri'nin çektikleri
aciyi ve zorluklari beyninde, kalbinde ve gönlünde
duymaktir. Onlar gibi düsünüp, onlar gibi yasayip,
onlar gibi inanmaktir. Zalime karsi çikip, mazlumdan
yana olmaktir. Eline-diline-beline sadik olup
insanca ve onurluca yasamaktir. Onlara layik
olmaktir. Ölmeden önce ölmek, öldükten sonra
yasamaktir. Yasayan ölü olmamaktir. Yarin onlar'in
huzuruna alni açik yüzü pak çikmaktir. Onlar'in
biraktigi onurlu mirasa sahip çikmaktir.
Belirlenmis bir
iftar vakti'de yoktur. Aksam olup günes batinca,
karanlik gözle görünce oruç açilir. Gece sahura
kalkma uygulamasi Muharrem Orucu'nda yoktur.
Oruç tutulmadan
önce (yatmadan önce) söyle niyet edilir. Niyetten
sonra Muharrem Orucu baslar.
BiSMi SAH. ALLAH
ALLAH. ERENLERiN HiKMETiNE. ER HAK MUHAMMET-ALi
ASKINA. iMAM HÜSEYiN EFENDiMiZiN SUSUZLUK ORUCU
NiYETiNE. KERBELA SEHiTLERi'NiN TEMiZ RUHLARINA
MATEM ORUCU NiYETi iLE HZ. FATMA ANAMIZIN SEFAATiNE.
12 iMAM, 14 MASUM-U PAK EFENDiLERiMiZiN SEVKiNE, 17
KEMERBESTLER HÜRMETiNE HAZIR-GAYiP GEÇEK ERENLERiN
YÜCE HÜMMETLERi ÜZERiMiZDE HAZIR VE NAZIR OLA. LANET
MÜNKiRE. LANET YEZiD'E. RAHMET MÜMiN'E ALLAH
EYVALLAH. HÜ
ALEVILIKTE ASIGIN
SAZIN VE DEYISLERIN ÖNEMI NEDIR
Alevi ibadetinde,
gerekse sosyal yasaminda büyük yer ve önem tasir. 12
hizmetten biri asiga aittir; yani asiksiz Alevi
ibadeti yapilmaz. Makam olarak pirden sonra gelsede,
12 hizmetin en agir yükünü tasir. Asik saziyla
bestelerini yapar, çalar, çagirir.Alevi ibadetinin
vazgeçilmez parçasi semah, bu saz asik bütünlesmesi
içerisinde dönülür.Alevi deyisleri geçmis tarihleri,
Alevi düsünce ve ögretisini, günlük yasami, dünyasal
iliskileri konu alir. Deyisler ayni zamanda
Alevilerin gülbenklerini olustururlar. Yine ayni
deyislerle tanri ile iliskiler kurulur.
SEMAH NEDIR
Alevi inanisinda
büyük bir yer tutar. Sözcük anlami; günahlardan
arinmak anlamina gelir. Alevi Cemindede öyle kabul
edilir.
CEM NEDIR
Sözcük anlami
olarak, birlesme, birlik olma, bir araya gelme
demektir. Alevi inancinda , ibadet için cem olma,
bir araya gelmeden yola çikilarak, bütünlesme
anlaminda kullanilir. Ibadetin yapildigi yere cem
evi denir.
Alevi inanci
cemsiz düsünülemez. Bir Alevinin dogumundan ölümüne
tüm yasantisi cem ile baglantilidir. Yola girdigi,
müsahib tuttugu, erkan gördügü, görüldügü-soruldugu
yerdir. Cemin çok çesitleri vardir. Kurban cemleri,
görgü cemleri, Abdal Musa cemleri, Bayram cemleri.
KIRKLAR CEMI
Alevi inancina
göre Hz. Ali bu yolu kurdugu zaman kendine eslik
eden kadinli erkekli 40 kisi ile birlikte ilk kez bu
cemi gerçeklestirdi. O günden bu yana Alevi
toplulugu bu kirklarin cemini sürmektedir.
CEMDE 12 HIZMET
1- Mürsid (Dede)
: Hizmet itibari ile Hz. Muhammed, Hz. Ali ve Haci
Bektasi Veliýi temsil eder.
Cem Erkani
Baskanligini yapar,ikrar alir nasip verir. Cenaze,
Müsahiplik, Nikah, Sünnet, Ad takar (isim takar).
2- Rehber
:
Görev itibariyle Imam Hüseyin´i temsil eder.
Yola girmek
isteyenleri hazirlar, yol gösterir. Mürsidin en
yakin yardimcisidir.
3-Gözcü
: Görev itibariyle Ebuzer Gaffari’yi temsil eder.
Rehberin
yardimcisidir. Cem'in sessiz ve sakinlik içinde
gecmesini saglar. Cem’in bekcisidir.
4- Çeragci (Delilci)
: Görev itibariyle Cabir El Ensari’yi temsil eder.
Cem evinde
bulunan aydinlatma araçlarini yakar. Buhardanliklari
ve Mumlari (Çeraglari) hazirlar.
5- Zakir (Asik)
: Görev itibariyle Bilal Habes’i temsil eder.
Cem’de Tevhid,
Duazde imam, Mersiye, Semah, Nevruzi'ye söyler.
6- Süpürgeci(Ferras)
: Görev itibariyle Selman’i Piri paki temsil eder.
Cem evinin
sürekli temizligi ile meskul olur.
7- Meydanci
: Görev itibariyle Hüzeyme tül Yemeni’yi temsil eder.
Cem evinde
Semahserleri kaldirir. Postlari yerine dizer.
8- Niyazci
: Görev itibariyle Mahmut el Ensari’yi temsil eder.
Kurbanlari
tekbirler ve keser. Gelen Lokmalari alir ve
dagilimini saglar.
9- Ibrikci
: Görev itibariyle Kamber Hazretlerini temsil eder.
Cem de Mürsidin
ve Cem erenlerinin abdest almalarini saglar.
10- Kapici
: Görev itibariyle Gülam Keysani’yi temsil eder.
Cem’e gelen
erenlerin evlerini gözetler.
11- Peyikçi
: Görev itibariyle Amri Ayyari’yi temsil eder.
Cem olaca?ini
tüm canlara duyurur.
12- Sakaci
: Görev itibariyle Ammari Yaseri’yi temsil eder.
Cem evinde Su,
Serbet, Saka, Süt v.b. dagilimini saglar.
DEMOKRATIK
MÜCADELEDE ALEVILERIN TEMEL ILKELERI
Özgürlük ilkesi:
Ögretisinde insani kutsal varlik olarak kabul eden
Alevi örgütlenmesi; kisi özgürlügünün,
inanç ve düsünce
özgürlügünün en aktif savunucusudur.
Esitlik ilkesi:
Alevi örgütlenmesi yasamin her alaninda, gelirlerin
paylasimindan ögrenime kadar, bireyin esitligini
savunur.
Hiçbir kimseye ,
hiçbir kuruma, hiçbir ulusa ya da inanca bu esitligi
bozucu ayricaliklar taninmaz.
Demokrasi ilkesi:
Baris: ve demokrasi birbirinin ayrilmaz parcasidir.
Demokrasi için, insan haklari için, baris için
mücadele etmek ve Aleviler arasinda bu düsüncelerin
yayilmasina çalismak en basta gelen görevimizdir.
Baris ilkes:
Yurtdaslarimiz arasinda yayilmak istenen savas,
siddet, nefret duygulari yerine sevgiyi ,dayanismayi,
dostlugu egemen
kilmak için çalismaliyiz.
Laiklik ilkesi:
Alevi örgütlenmesi, devlet idaresinde laiklik
ilkesini, varolus mücadelesinin temel taslarindan
biri olarak görür.
Emegin üstünlügünü
savunma ilkesi: Aleviler emegin üstünlügüne inanir ,
emek verilmis bütün çalismalara emekçilere saygi
duyar.
Bagimsiz
örgütlenme ilkesi: Hz. Ali’nin ‘haksizlik karsisinda
eger susuyorsaniz, yalniz hakkinizdan degil, ayni
zamanda serefinizden
de olursunsuz’
ilkesi bizim ilkesidir. Alevi örgütlenmesi mazlumun
yaninda, zalimin karsisinda her zaman taraftir